سوال بسیاری از فارغ التحصیلان لیسانس زیست شناسی و لیسانس سایر رشته های وزارت علوم، دانشگاه آزاد، پیام نور و... این است که گرایش های ارشد علوم آزمایشگاهی چیست؟ چگونه از طریق کنکور کارشناسی ارشد می تواند وارد رشته های علوم پایه پزشکی شد و در نهایت در بازار شغلی مناسب و حتی تحصیلات تکمیلی آینده دارتر وارد شد.
آزمون ارشد سازمان سنجش یا آزمون ارشد مرکز سنجش پزشکی؟!
بسیاری از داوطلبان فوق هنگام ثبت نام در آزمون ارشد دچار سردرگمی می شوند چون نام رشته های مورد علاقه شان مثل هماتولوژی، ژنتیک پزشکی و... در لیست رشته های ثبت نامی آزمون وزارت علوم نمی بینند! یا برخی به اشتباه در رشته ای به نام بیوشیمی بالینی که در حقیقت بیوشیمی بالینی دامپزشکی است و دانشگاه محل تحصیل آن در دانشکده های دامپزشکی وزارت علوم است ثبت نام می کنند!
این داوطلبان باید بدانند که برای رسیدن به رشته های علوم آزمایشگاهی باید در آزمون ارشد وزارت بهداشت با نظارت مرکز سنجش پزشکی که مجزا ار وزارت علوم است ثبت نام کنند، نه در آزمون سراسری ارشد که از سوی سازمان سنجش برگزار می شود. هر دو آزمون دولتی است ولی یکی برای رشته های غیرپزشکی است و دیگری برای رشته های علوم پزشکی
برخی از داوطلبان که در آزمون ارشد وزارت بهداشت می خواهند ثبت نام می کنند باز هم نام رشته های مورد علاقه شان مثل هماتولوژی، ژنتیک پزشکی و... در لیست رشته های ثبت نامی آزمون وزارت بهداشت نمی بینند!! علت اینجاست که رشته های علوم پایه پزشکی نزدیک به هم در سه مجموعه امتحانی با عنوان محموعه علوم آزمایشگاهی 1، محموعه علوم آزمایشگاهی 2 و محموعه علوم آزمایشگاهی 3 قرار گرفته اند.
رشته های امتحانی علوم آزمایشگاهی در دفترچه ثبت نام آزمون ارشد وزارت بهداشت
| نام مجموعه امتحانی در دفترچه ثبت نام | رشته های زیرمجموعه (گرایش ها) |
| محموعه علوم آزمایشگاهی یک | ژنتیک پزشکی، بیوشیمی بالینی، زیست فناوری پزشکی (بیوتکنولوژی پزشکی) |
| محموعه علوم آزمایشگاهی دو | هماتولوژی (خون شناسی و بانک خون)، ایمونولوژی پزشکی (ایمنی شناسی پزشکی) |
| محموعه علوم آزمایشگاهی سه | باکتری شناسی پزشکی، ویروس شناسی پزشکی، انگل شناسی پزشکی، قارچ شناسی پزشکی |
خوب تا اینجا میدانیم مجموعه علوم آزمایشگاهی به سه گروه علوم آزمایشگاهی 1، علوم آزمایشگاهی 2 و علوم آزمایشگاهی 3 تقسیم میشود. هر یک از این سه گروه، دارای زیر گروهها یا گرایشهای متفاوتی هستند. برای مثال اگر کسی قصد قبولی در یکی از رشته های بیوشیمی بالینی، ژنتیک و زیست فناوری دارد، باید هنگام ثبت نام در آزمون ارشد وزارت بهداشت در مجموعه علوم آزمایشگاهی یک ثبت نام کند.
گرایش های علوم آزمایشگاهی 1
دروس و ضرایب ارشد علوم آزمایشگاهی یک
| رشته امتحانی | دروس امتحانی و ضرایب مربوط به هر گرایش یا رشته | |||||
| بیوشیمی عمومی | زیست شناسی سلولی | ژنتیک | شیمی آلی و عمومی | میکروب شناسی | زبان عمومی | |
| بیوشیمی بالینی | 6 | 2 | 0 | 2 | 0 | 3 |
| زیست فناوری پزشکی | 1 | 4 | 0 | 0 | 1 | 3 |
| ژنتیک انسانی | 1 | 2 | 5 | 0 | 0 | 3 |
در روز کنکور جلوی متقاضیان علوم آزمایشگاهی یک، دفترچه سوالاتی با نام مجموعه امتحانی علوم آزمايشگاهي ۱ قرار داده می شود. مثلا داوطلبی که قصد قبولی فقط در رشته ژنتیک پزشکی را دارد فقط به سوالات دروس مرتبط با ژنتیک که دارای ضریب هستند پاسخ دهند(درس های بیوشیمی، زیست، ژنتیک، زبان) و نه دروس بی ربط و بدون ضریب(شیمی و میکروب).
بازار کار و آینده شغلی گرایش های علوم آزمایشگاهی یک
بازار کار بیوشیمی بالینی
فارغالتحصیلان گرایش بیوشیمی بالینی در آزمایشگاههای تشخیص طبی، مراکز تحقیقاتی، و واحدهای کنترل کیفی صنایع دارویی جایگاه حیاتی دارند. این رشته تمرکز ویژهای بر تحلیل نمونههای بیولوژیکی، بررسی متابولیتها و تشخیص بیماریها دارد. با افزایش تقاضا برای نیروی متخصص در تشخیص سریع و دقیق بیماریها، بازار کار بیوشیمی بالینی در حال رشد است.
بازار کار ژنتیک پزشکی
رشد چشمگیر فناوریهای توالییابی و تشخیص بیماریهای ژنتیکی باعث شده بازار کار ژنتیک پزشکی نسبت به گذشته بسیار گستردهتر شود. فارغالتحصیلان این رشته میتوانند در مراکز مشاوره ژنتیک، آزمایشگاههای مولکولی، و پروژههای تحقیقاتی سرطان یا بیماریهای ارثی فعالیت کنند. آینده این گرایش بهطور مستقیم با پیشرفت پزشکی شخصیسازیشده و تستهای مولکولی گره خورده است.
بازار کار بیوتکنولوژی پزشکی
در عصر فناوریهای زیستی، بیوتکنولوژی پزشکی تبدیل به یکی از رشتههای استراتژیک شده است. متخصصان این حیطه در طراحی داروهای نوترکیب، تولید واکسن، و توسعه کیتهای تشخیصی فعالیت میکنند. با توجه به سرمایهگذاری روزافزون شرکتهای دانشبنیان و زیستفناوری، بازار کار بیوتکنولوژی پزشکی برای فارغالتحصیلان ارشد و دکتری بسیار پویا و بینالمللی شده است.
منابع آزمون علوم آزمایشگاهی یک
قوانین انتخاب گرایش های علوم آزمایشگاهی
آیا می توان هم زمان در دو گرایش علوم آزمایشگاهی قبول شد؟
بله، فرض کنید داوطلبی که قصد رقابت در رشته ایده آل و مدنظر خود در مجموعه علوم آزمایشگاهی 1 مثلا ژنتیک پزشکی را دارد ولی نیم نگاهی به گرایش دیگر مثل زیست فناوری پزشکی(بیوتکنولوژی پزشکی) نیز دارد. در صورتی که لیسانس آن فرد برای گرایش دوم مدنظرش مجاز باشد(جدول رشته های مجاز دفترچه ثبت نام شود یا تماس با مشاوران سنا)، می تواند در روز کنکور همزمان با زدن تست های درس ضریب دار گرایش ژنتیک پزشکی، درس ضریب دار برای زیست فناوری پزشکی یعنی درس میکروب، شانس قبولی خود را همزمان در دو گرایش یعنی هم بین داوطلبان ژنتیک و هم بین داوطلبان زیست فناوری پزشکی بیازماید.
آیا می توان هم زمان دو مجموعه علوم آزمایشگاهی مجزا قبول شد؟
بله، شما می توانید شانس قبولی خود را بین 3 تا 8 گرایش امتحان کنید! با توجه به این که برگزاری آزمون علوم آزمایشگاهی یک و دو و سه در سه نوبت متفاوت در کنکور ارشد وزارت بهداشت برگزار می شوند، افراد می توانند بیشتر از یک مجموعه علوم آزمایشگاهی شرکت کنند، البته به شرط زیر:
- لیسانس داوطلب برای گرایش/گرایشهای مدنظرش مجاز باشد.
روز و نوبت برگزاری آن دو مجموعه، تداخل نداشته باشد.

